Wernisaż wystawy fotografii Tadeusza Stolarza był okazją do przypomnienia niezwykłego dorobku dokumentalisty i pasjonata historii ziemi janowskiej. Ekspozycję otwarto na kilka dni przed jego 91. urodzinami, podkreślając tym samym znaczenie jego wieloletniej pracy.

Tadeusz Stolarz, pochodzący z Antolina, od lat sześćdziesiątych XX wieku z niezwykłą konsekwencją dokumentował krajobraz kulturowy ziemi janowskiej. Fotografował wsie powiatu janowskiego – Antolin, Wierzchowiska, Batorz, Zdziłowice, Godziszów i wiele innych. Utrwalał drewniane chaty kryte strzechą, zabudowania gospodarskie, ale także przydrożne kapliczki – świadectwa historii i wiary lokalnej społeczności. Dzięki jego pracy zachowały się obrazy miejsc, które dziś często istnieją już tylko na fotografiach i we wspomnieniach najstarszych mieszkańców.

Co szczególnie warte podkreślenia – nie była to jego praca zawodowa. Z wykształcenia inżynier, projektował i budował. Fotografowanie oraz dokumentowanie historii i dziedzictwa ziemi janowskiej było jego pasją, realizowaną z ogromnym zaangażowaniem przez kilka dziesięcioleci. To właśnie dzięki tej pasji powstało archiwum, które dziś ma ogromną wartość historyczną.

Zainteresowania Tadeusza wykraczały daleko poza fotografię. Jest autorem kilku opracowań poświęconych historii miejscowości powiatu janowskiego. Szczególne miejsce zajmuje wśród nich publikacja Ziemia Janowska w latach II wojny światowej, która do dziś pozostaje jednym z ważniejszych opracowań dotyczących wojennych losów naszego regionu. Zarówno fotografie, jak i publikacje Tadeusza Stolarza są dziś bezcennym źródłem wiedzy o ziemi janowskiej i jej mieszkańcach.

Fotografie prezentowane na tej wystawie były już pokazywane w Modliborzycach w latach 90. XX wieku. Już wtedy chat krytych strzechą było niewiele. Dziś, trzydzieści lat później, po większości z nich nie pozostał już żaden ślad. Tym większą wartość mają zdjęcia wykonane przez Tadeusza Stolarza. Nie są już tylko fotografiami – stały się dokumentem i świadectwem przemijającego krajobrazu ziemi janowskiej.

Każda z tych chat była czyimś domem. W tych izbach rodziły się dzieci, przy wspólnym stole spożywano posiłki, świętowano, pracowano i przeżywano codzienne troski. Strzecha była nie tylko pokryciem dachu – była symbolem domu, bezpieczeństwa i życia toczącego się zgodnie z rytmem natury.

Fotografie zostały uzupełnione zabytkami etnograficznymi ze zbiorów Muzeum. Można zobaczyć narzędzia używane podczas żniw, młócenia i oczyszczania zboża oraz przygotowania chleba. Celem było tu pokazanie, że słoma, którą kryto dachy, nie była przypadkowym materiałem. Była efektem całorocznej pracy gospodarza. Z tego samego żyta otrzymywano ziarno na chleb, a jego słoma stawała się dachem nad głową.

Wystawa jest okazją do refleksji nad przemijaniem oraz rolą dokumentacji w zachowywaniu lokalnego dziedzictwa. Zgromadzone fotografie przypominają, jak szybko zmienia się otaczający nas świat i jak wielką wartość zyskują z czasem obrazy tego, co kiedyś wydawało się zwyczajne.

Dziękujemy autorowi unikalnych fotografii oraz wszystkim, którzy zaszczycili swoją obecnością wernisaż.